Ամեն օր ավելի քան 1000 երեխաների մոտ քաղցկեղ է ախտորոշվում
Մանկական քաղցկեղի դեմ պայքարի միջազգային օրը նշվում է ամեն տարի փետրվարի 15-ին՝ մանկական քաղցկեղի և քաղցկեղ ունեցող երեխաների ու դեռահասների, այդ հիվանդությունը հաղթահարածների և նրանց ընտանիքների առջև ծառացած եզակի մարտահրավերների մասին իրազեկվածությունը բարձրացնելու համար։ Այս մասին տեղեկանում ենք Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ֆեյսբուքյան էջից։
««Հերացի» վերլուծական կենտրոնն է թեմային անդրադառնում․
2018 թվականի սեպտեմբերին ԱՀԿ-ն հայտարարել էր նոր ջանքերի՝ ԱՀԿ մանկական քաղցկեղի դեմ պայքարի գլոբալ նախաձեռնության մասին, որի նպատակն է մինչև 2030 թվականը հասնել քաղցկեղով հիվանդ երեխաների առնվազն 60% ապրելիության մակարդակի` այդպիսով փրկելով ևս մեկ միլիոն կյանք: Այս նոր նպատակը կրկնապատկում է քաղցկեղով հիվանդ երեխաների համաշխարհային բուժման մակարդակը։
Ամեն օր ավելի քան 1000 երեխաների մոտ քաղցկեղ է ախտորոշվում։ Բարձր եկամուտ ունեցող երկրներում ապրող երեխաների ավելի քան 80%-ը հաղթահարում է հիվանդությունը։ Սակայն Արևելյան Միջերկրածովյան տարածաշրջանի ցածր կամ միջին եկամուտ ունեցող երկրներում և դրանից դուրս ապրող շատ երեխաների համար իրականությունը ցավոք այլ է` մահվան ելքով։
Քաղցկեղը երեխաների և դեռահասների մահվան հիմնական պատճառներից մեկն է: Մանկական քաղցկեղի ախտորոշումից հետո ողջ մնալու հավանականությունը կախված է այն երկրից, որտեղ երեխան ապրում է. բարձր եկամուտ ունեցող երկրներում քաղցկեղով հիվանդ երեխաների ավելի քան 80%-ը բուժվում է, սակայն ցածր և միջին եկամուտ ունեցող շատ երկրներում՝ այդ թիվը 30%-ից պակաս է:
Վաղ հայտնաբերման դեպքում քաղցկեղն ավելի հավանական է, որ կարձագանքի արդյունավետ բուժմանը և կհանգեցնի ապրելիության ավելի մեծ հավանականության, դժվարությունների նվազեցման, ինչպես նաև հաճախ ավելի էժան և պակաս ինտենսիվ բուժման: Քաղցկեղով երեխաների կյանքում կարելի է զգալի բարելավումներ կատարել՝ քաղցկեղը վաղ հայտնաբերելով և խնամքի ուշացումներից խուսափելով: Ճիշտ ախտորոշումը կարևոր է քաղցկեղով երեխաների բուժման համար, քանի որ յուրաքանչյուր քաղցկեղ պահանջում է բուժման հատուկ ռեժիմ, որը կարող է ներառել վիրահատություն, ճառագայթային թերապիա և քիմիաթերապիա:
Մանկական քաղցկեղը կապված է մի շարք նախազգուշական ախտանիշների հետ, ինչպիսիք են ջերմությունը, ուժեղ և կայուն գլխացավերը, ոսկրային ցավը և քաշի կորուստը, որոնք կարող են հայտնաբերվել ընտանիքների և որակավորված առաջնային օղակի մասնագետների կողմից:
Վաղ ախտորոշումը կարևոր է բոլոր պայմաններում և բարելավում է բազմաթիվ քաղցկեղների ապրելիության ցուցանիշը: Վաղ և ճիշտ ախտորոշումը խթանող ծրագրերը հաջողությամբ իրականացվել են բոլոր եկամտային մակարդակների երկրներում, հաճախ կառավարությունների, քաղաքացիական հասարակության և ոչ կառավարական կազմակերպությունների համատեղ ջանքերի շնորհիվ, որտեղ կարևոր դեր են խաղում ծնողական խմբերը»։
