Հայաստանում գնաճը շարունակում է արագանալ. համաշխարհային բանկ

Համաշխարհային բանկի խմբի ավագ տնտեսագետ Արմինե Մանուկյանը հուլիսի 29-ի լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ներկայացրել է «Հայաստանի տնտեսական զարկերակը . ձգտելով աղքատությունը նվազեցնող աճի՝ ավելի ներգործուն հարկաբյուջետային քաղաքականությամբ» վերտառությամբ նոր զեկույցը։

«Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ նա նշել է, որ 2025 թվականին բյուջեով նախատեսված է եղել շուրջ 5․5 տոկոսի պակասորդ, սակայն տարին ավարտվել է 3․8% պակասորդով։ Դա հիմնականում պայմանավորված է եղել ընթացիկ ծախսերի որոշակի տնտեսումներով, ինչպես նաև կապիտալ ծախսերի որոշ թերակատարմամբ, թեև նախորդ տասնամյակի ՀՆԱ-ի համեմատ 3 տոկոսի համեմատությամբ դրանք հասել են շուրջ 6 տոկոսի։ Սահմանված բարձր նշաձողի պատճառով ծրագիրն ամբողջությամբ չի կատարվել։

Բացի այդ, հարկային մուտքերի բարձր հավաքագրման արդյունքում արձանագրվել է ավելի քիչ պակասորդ։ Այս տարվա առաջին հինգ ամիսներին նախատեսված 1․7% բյուջեի պակասորդի փոխարեն ցուցանիշը կազմել է 0․2 տոկոս, ինչը պայմանավորված է կապիտալ ծախսերի քիչ կատարմամբ, որոնց աճ է ակնկալվում երկրորդ կիսամյակում։

Տնտեսագետի փոխանցմամբ՝ բյուջեի եկամուտներն աճել են 15 տոկոսով, ինչին նպաստել են ավելացրած արժեքի հարկն ու եկամտային հարկը։ Վարձու աշխատողների թվի և աշխատավարձերի բարձրացմանը զուգահեռ ավելանում են եկամտահարկ վճարողներն ու հավաքագրումները։

Արմինե Մանուկյանը նշել է, որ այս տարվա հինգ ամիսներին պետական պարտքը կազմել է 41․3%՝ լինելով ավելի քիչ, քան 2025 թվականի վերջին։ «Բայց ակնկալում ենք, որ երկրորդ կիսամյակում այն կավելանա՝ կապիտալ ծախսերով ու պակասորդով պայմանավորված և կկազմի մոտ 50%»,- ասել է նա։

Գնաճի վերաբերյալ տնտեսագետն արձանագրել է, որ 2024 թվականին գների բարձրացում չի եղել, սակայն հաջորդ տարվանից սկսված աճն այս տարվանից ավելի մեծ թափ է ստացել։

«Գնաճը հիմնականում առնչվում է սննդամթերքին և ոչ ոգելից խմիչքներին։ Դա, իր հերթին, պայմանավորված է միջազգային շուկայում գների բարձրացմամբ։ Որոշ չափով պայմանավորված է նաև ռուսական ռուբլիի նկատմամբ հայկական դրամի արժեզրկմամբ, քանի որ Հայաստանը հիմնականում Ռուսաստանից է ներմուծում կատարում։ Նաև, որ 2025 թվականից սկսած որոշ չափով ավելացել են առողջապահական ծախսերը։ Տրանսպորտի գինը նույնպես ազդում է գնաճի վրա։ Ակնկալում էինք, որ տրանսպորտի կամ էներգակիրների գների բարձրացումը ավելի մեծ ազդեցություն կունենա Հայաստանում գնաճի վրա, սակայն մյուս երկրների համեմատ այն առայժմ ավելի քիչ է»,- նշել է Արմինե Մանուկյանը։