CGTN Europe․ Ի՞նչ է դրված խաղասեղանին Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններում

CGTN Europe–ը հոդված է հրապարակել Հայաստանում սպասվող խորհրդարանական ընտրությունների վերաբերյալ․

Հունիսի 7-ին Հայաստանում կանցկացվեն խորհրդարանական ընտրություններ, որոնք կորոշեն, թե ով է ղեկավարելու շուրջ 3 միլիոն բնակչություն ունեցող երկիրը առաջիկա հինգ տարիներին։ Քվեարկության արդյունքները կարող են ազդել Հայաստանի արտաքին քաղաքականության վրա՝ որոշելով՝ արդյոք երկիրը կշարունակի խորացնել հարաբերությունները Արևմուտքի հետ, թե կվերադառնա Ռուսաստանի հետ ավելի սերտ համագործակցության։

Ի՞նչ է որոշվելու ընտրություններում

Հայաստանը խորհրդարանական հանրապետություն է, որտեղ գործադիր իշխանությունը պատկանում է վարչապետին։ Ընտրությունների արդյունքներով ձևավորվող խորհրդարանը կորոշի երկրի քաղաքական և տնտեսական կուրսը մինչև 2031 թվականը։

Ընտրությունները տեղի են ունենում տարածաշրջանային և աշխարհաքաղաքական կարևոր զարգացումների ֆոնին։ Լեռնային Ղարաբաղի կորստից հետո վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը ակտիվացրել է հարաբերությունները Եվրամիության և ԱՄՆ-ի հետ, մինչդեռ Ռուսաստանը շարունակում է մնալ Հայաստանի հիմնական էներգետիկ գործընկերներից մեկը։

Հիմնական քաղաքական ուժերը

«Քաղաքացիական պայմանագիր»

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած կուսակցությունը շարունակում է առաջատար դիրք զբաղեցնել սոցիոլոգիական հարցումներում։ Կառավարությունը վերջին տարիներին նախաձեռնել է Եվրամիությանն անդամակցության գործընթաց, սառեցրել է մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին և զարգացրել հարաբերությունները արևմտյան երկրների հետ։

«Ուժեղ Հայաստան»

Ընդդիմադիր ուժերից խոշորագույնը կապված է գործարար Սամվել Կարապետյանի անվան հետ։ Կուսակցությունը հանդես է գալիս տնտեսական զարգացման և Ռուսաստանի հետ համագործակցության պահպանման օգտին։

«Հայաստան» դաշինք

Նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գլխավորած դաշինքը պաշտպանում է Ռուսաստանի հետ ավելի սերտ հարաբերությունների գաղափարը և քննադատում է գործող իշխանությունների արտաքին քաղաքականությունը։

«Բարգավաճ Հայաստան»

Գագիկ Ծառուկյանի հետ ասոցացվող քաղաքական ուժը ևս մասնակցում է ընտրություններին՝ շեշտադրելով սոցիալ-տնտեսական հարցերը։

Ռուսաստանի գործոնը

Վերջին ամիսներին ռուս պաշտոնյաները բազմիցս քննադատել են Հայաստանի ներկայիս քաղաքականությունը։ Մոսկվան մտահոգություն է հայտնել Եվրամիության հետ Երևանի մերձեցման վերաբերյալ և հիշեցրել երկկողմ տնտեսական ու էներգետիկ կապերի կարևորության մասին։

Ռուսաստանը նաև սահմանափակումներ է կիրառել հայկական մի շարք ապրանքների նկատմամբ՝ հղում անելով տեխնիկական և սանիտարական պատճառներին։

Արևմտյան ուղղություն

Վերջին տարիներին Հայաստանը մի շարք քայլեր է կատարել Արևմուտքի հետ համագործակցությունը խորացնելու ուղղությամբ։ Երևանը միացել է Միջազգային քրեական դատարանին, սկսել է Եվրամիությանն անդամակցության գործընթացը և ակտիվացրել քաղաքական շփումները եվրոպական ու ամերիկյան գործընկերների հետ։

Հասարակական հարցումների համաձայն՝ Հայաստանի քաղաքացիների զգալի մասը դրական է գնահատում եվրոպական ինտեգրման հեռանկարը։

Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ հարաբերությունները

Ընտրությունների կարևոր թեմաներից է նաև Ադրբեջանի հետ խաղաղության գործընթացը։ 2023 թվականին Ղարաբաղի նկատմամբ Ադրբեջանի վերահսկողության հաստատումից հետո հայկական քաղաքական դաշտում շարունակվում են քննարկումները խաղաղության պայմանագրի և տարածաշրջանային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման շուրջ։

Գործող իշխանությունները պնդում են, որ խաղաղության գործընթացը կարող է նպաստել տարածաշրջանային կայունությանը, մինչդեռ ընդդիմությունը մեղադրում է կառավարությանը չափազանց մեծ զիջումների գնալու մեջ։

Ինչին հետևել ընտրությունների օրը

Սոցիոլոգիական հարցումները առավելություն են տալիս «Քաղաքացիական պայմանագրին», սակայն դեռևս պարզ չէ՝ կկարողանա՞ արդյոք իշխող ուժը ստանալ սահմանադրական փոփոխությունների համար անհրաժեշտ մեծամասնություն։

Վերլուծաբանների կարծիքով՝ ընտրությունների արդյունքները կորոշեն Հայաստանի արտաքին քաղաքականության հետագա ուղղությունը, ինչպես նաև երկրի հարաբերությունները Ռուսաստանի, Եվրամիության, ԱՄՆ-ի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ։