Ադրբեջանից սկանդալային հայտարարություններ՝ Ռուբիոյի Երևան այցի շուրջ

Հայաստանում սպասվող խորհրդարանական ընտրությունների ֆոնին ամերիկյան դիվանագիտության ղեկավարի այցն ընկալվում է ոչ միայն որպես վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի թիմին աջակցության ցույց, այլ նաև որպես հաստատում այն բանի, որ Վաշինգտոնը մտադիր է ակտիվ ներկայություն պահպանել տարածաշրջանում: Նշում է Հարավային Կովկասի հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Ֆարհադ Մամեդովը:

Փորձագետի խոսքով ՝ Մարկո Ռուբիոյի այցը միանգամից մի քանի նպատակ ունի և արտացոլում է ԱՄՆ-ի համալիր հետաքրքրությունը Հայաստանի և ամբողջ տարածաշրջանի նկատմամբ:

«Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պետքարտուղարի այցը, իմ կարծիքով, մի քանի նպատակ ունի։ Առաջինը Հայաստանի ՝ որպես երկրի աջակցությունն է այն ուղղություններով, որտեղ արձանագրվել է երկկողմ ռազմավարական գործընկերություն, ցույց տալը, որ ԱՄՆ-ն և ԱՄՆ-ի ղեկավարությունը չեն կորցրել հետաքրքրությունն այդ երկրի նկատմամբ: Երկրորդը հայ-ադրբեջանական թեմատիկան է, քանի որ Միացյալ Նահանգներն իր դերակատարությունն է ունեցել հայ-ադրբեջանական խաղաղ գործընթացում, և այս այցը կարելի է գնահատել որպես ցույց, որ այդ հետաքրքրությունը պահպանվում է։ Եվ, իհարկե, կա տարածաշրջանային ենթատեքստ. Հարավային Կովկասը մնում է ամերիկյան ղեկավարության ուշադրության կենտրոնում», - ասել է փորձագետը։

Նա ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ ԱՄՆ պետքարտուղարը միաժամանակ զբաղեցնում է նաև Ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդականի պաշտոնը. «Սա այն սակավաթիվ մարդկանցից է, ովքեր անմիջականորեն ձևավորում և իրականացնում են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների արտաքին քաղաքականությունը»:

Մամեդովի խոսքով՝ Մարկո Ռուբիոյի այցը տեղի է ունենում Հայաստանի համար չափազանց զգայուն ներքաղաքական պահին՝ խորհրդարանական ընտրություններից բառացիորեն 10-12 օր առաջ, ուստի այն հնարավոր չէ դիտարկել նախընտրական կոնտեքստից դուրս:

«Ինչպես եւ եվրոպական քաղաքական հանրության գագաթնաժողովը, այս այցը կարելի է գնահատել որպես աջակցություն ներկայիս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին։ Սկզբունքորեն, ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը նույնպես բավականին անկեղծ է խոսել այդ մասին իր այցի ժամանակ», - նշել է փորձագետը։

Բացի այդ, ինչպես ընդգծել է քաղաքագետը, ամերիկյան դիվանագիտության ղեկավարի այցը կարող է զգալիորեն ուժեղացնել Հայաստանի վարչապետի դիրքերը քվեարկությունից առաջ: 

Մամեդովը նաև նշել է, որ «Թրամփի երթուղու» թեման ներկայիս օրակարգի հիմնական թեմաներից մեկն է։

Մասնագետը հավելել է, որ վերջին մեկ ամսվա ընթացքում երկու ամերիկյան պատվիրակություն՝ մեկը դիվանագիտական, մյուսը՝ ենթակառուցվածքային, այցելել են Հայաստան՝ TRIPP նախագծի շրջանակներում ապագա աշխատանքներին ծանոթանալու համար։ 

«Տարվա սկզբին Ռուբիոն իր հայ գործընկեր Միրզոյանի հետ միասին ընդունեց մի փաստաթուղթ, որում ուրվագծվում էին նախագծի հիմնական սկզբունքները։ Ես կարծում եմ, որ եթե որևէ փաստաթուղթ ստորագրվի, ամերիկա-հայկական ընկերության ստեղծումը հնարավոր է»,- ասել է նա։

Քաղաքագետի խոսքով՝ Ադրբեջանի համար կարևոր է, որ Միացյալ Նահանգները պահպանի TRIPP նախագծի նկատմամբ ուժեղ հետաքրքրությունը, և որ Հայաստանի ղեկավարությունը, չնայած նախընտրական շրջանին, շարունակի մասնակցել դրա մշակմանն ու առաջխաղացմանը։

Մամեդովը նաև ուշադրություն է հրավիրել  այն փաստի վրա, որ նախագիծն ունի երկու հիմնական բաղադրիչ։

«Ըստ էության, այս նախագիծը բաղկացած է երկու մասից։ Գործողության եղանակը՝ ամերիկա-հայակական ընկերության ստեղծման միջոցով, պարզ կլինի, և ենթակառուցվածքային լուծումները։ Ինչպես տեսնում ենք, երկու ճակատներում էլ քննարկումները շարունակվում են։ Ադրբեջանի համար կարևոր է տեսնել այս ամենի գործնական կիրառումը», - եզրափակել է նա։