Սենսացիոն հայտարարություն՝ Ադրբեջանից․ Մոսկվան Հայաստանի դեմ դեռ չի կիրառել իր հիմնական լծակները

Բրյուսելն ուշադրություն է հրավիրել Ռուսաստանի կողմից Հայաստանի նկատմամբ սահմանված առևտրային սահմանափակումների վրա: Financial Times-ի տվյալներով՝ ԵՄ-ն պատրաստում է արտակարգ միջոցառումներ՝ Հայաստանի հետ առևտուրը աջակցելու համար՝ Ռուսաստանի ներմուծման սահմանափակումների ազդեցությունը մեղմելու համար: Իրավիճակին ծանոթ աղբյուրների համաձայն՝ Եվրահանձնաժողովը մշակում է այսպես կոչված ինքնավար առևտրային միջոցառումներ, որոնք կնվազեցնեն հայկական սննդամթերքի և գյուղատնտեսական արտադրանքի ներմուծման մաքսատուրքերը:

Ըստ «Մինվալ»-ի․

«Հիմա ժամանակն է ավելի ակտիվորեն աջակցել Հայաստանին և ցույց տալ, որ մենք կարող ենք լինել հուսալի գործընկեր։ Նրանք ընկերների կարիք ունեն, իսկ մենք պետք է պաշտպանենք մեր հարևանությունը», - նշել է հրատարակության աղբյուրներից մեկը։ 

«Միջոցառումները ուժի մեջ մտնելու համար անհրաժեշտ կլինի ԵՄ անդամ պետությունների մեծամասնության և Եվրախորհրդարանի հավանությունը։ Այնուամենայնիվ, սպասվում է, որ համապատասխան առաջարկներ կարող են ներկայացվել առաջիկա շաբաթներին։ Մի քանի օր առաջ ԵՄ արտաքին գործերի նախարարները այս հարցը քննարկել են Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի հետ Լյուքսեմբուրգում կայացած հանդիպման ժամանակ։ Ավելին, ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսը նախատեսում է այցելել Հայաստան հաջորդ ամսվա սկզբին։

Միևնույն ժամանակ, աղբյուրները նշում են, որ հայկական կոնյակի պաշարների պահպանումը որոշակի մարտահրավերներ է առաջացնում, քանի որ կոնյակի արտադրությունը մեծ նշանակություն ունի Ֆրանսիայի համար: Վերջապես, լոգիստիկան շարունակում է մնալ մարտահրավեր. Հայաստանը ցամաքային է, և փչացող ապրանքների տեղափոխումը Թուրքիայի կամ Վրաստանի միջոցով լի է դժվարություններով:

Եկեք միտումնավոր մի կողմ թողնենք ցանկացած ենթադրություն այն մասին, թե ինչպես է Եվրամիությունը փորձելու լուծել այս բոլոր խնդիրները: Եկեք իրոնիկ չլինենք, որ գյուղատնտեսությունն ունի իր սեփական օրենքները, և մինչև աջակցության միջոցառումների շուրջ համաձայնություն ձեռք բերվի և ընդունվի, Ռուսաստանի կողմից սահմանափակված ապրանքների սեզոնը կարող է պարզապես ավարտվել: Կարևորը ուրիշ բան է:

Այո՛, Ռուսաստանը եղել և մնում է Հայաստանի գյուղատնտեսական արտադրանքի հիմնական շուկան՝ լինի դա դեղձ, ծիրան, ելակ, թե որևէ այլ բան։ Եվ պարզ է, որ Մոսկվայի կողմից սահմանված սահմանափակումները բացասաբար են անդրադառնում Հայաստանի տնտեսության վրա։ Սակայն Մոսկվան դեռևս չի օգտագործել Հայաստանի վրա ճնշման իր հիմնական տնտեսական լծակները։ Դրանք ներառում են, առաջին հերթին, նավթի, գազի և չմշակված ադամանդի գները, որոնք Երևանին ապահովեցին մոտ մեկ միլիարդ դոլար լրացուցիչ բյուջետային եկամուտ։ Երկաթուղային սակագները նույնպես կասկածելի են, հատկապես Եվրամիության շուկա ուղարկվող ապրանքների համար։

Չմոռանանք, որ Հայաստանի երկաթուղիները գտնվում են Ռուսաստանի կոնցեսիոն կառավարման ներքո։ Փաշինյանին հաջողվեց իրականացնել էլեկտրաէներգետիկ ցանցի ազգայնացման որոշումը՝ չնայած սկանդալին, սակայն բջջային կապը և էներգետիկ ոլորտի վերահսկիչ փաթեթը նույնպես գտնվում են Ռուսաստանի վերահսկողության տակ։ Ավելին, Երևանի կախվածությունը Մոսկվայից ռազմական ոլորտում չի վերացել։ Եվ եթե այս լծակները օգտագործվեն, ԵՄ-ի՝ Երևանին աջակցելու կարողությունը շատ, շատ սահմանափակ է։

Իսկ գյուղատնտեսության դեպքում ամեն ինչ այդքան էլ պարզ չէ։ Եվրոպական շուկան ռուսականը չէ. այն ընդգրկում է Միջերկրական ծովը, կենտրոնական և հյուսիսային լայնությունները։ Ռուսաստանը, հիշեցնենք, 2014 թվականին արգելեց ԵՄ սննդամթերքի ներմուծումը՝ ի պատասխան ԵՄ առաջին պատժամիջոցների։ Այժմ հայկական գյուղատնտեսական արտադրանքը ստիպված կլինի լրջորեն մրցակցել եվրոպական արտադրանքի հետ։ Եվ ոչ ոք դրանց համար որևէ բարենպաստ պայմաններ չի ապահովի։ Սա, իհարկե, չի նշանակում, որ հայկական տնտեսությանը աջակցելու եվրոպական միջոցառումները ոչ այլ ինչ են, քան PR և քաղաքական շոումենություն։ Սակայն դրանց ազդեցությունը նույնպես չպետք է գերագնահատել»,- ասվում է հոդվածում։