Փախստականների հարցով «հակահայկական» փոփոխությունները կուսումնասիրվեն ԱՄՆ կոնգրեսի կողմից

ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի դատական ​​կոմիտեն իր օրակարգում ներառել է կոնգրեսականներ Սթիվ Շաբոթի և Սթիվեն Քոենի փոփոխությունը ՝ կապված Ուկրաինայում, Վրաստանում, Մոլդովայում և Ադրբեջանում տեղահանված անձանց հետ: 

Համաձայն փոփոխության ՝ պետքարտուղարը, պաշտպանության նախարարի հետ, այդ երկրներում տեղահանված անձանց կարգավիճակի վերաբերյալ հաշվետվություն կներկայացնեն Կոնգրեսի համապատասխան հանձնաժողովներին: Զեկույցում պետք է ներառվի Ուկրաինայի, Վրաստանի, Մոլդովայի և Ադրբեջանի այն քաղաքացիների թիվը, որոնք 1991 թվականից ի վեր արտասահմանյան ուժերի կողմից բռնի ուժերով տեղահանվել են իրենց ապօրինաբար գրավված տարածքներից: 

Ըստ Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախմբի, զեկույցում դիտավորյալ չի նշվում հարյուր հազարավոր փախստականների, որոնք լքեցին Ադրբեջանը Սումգայիթում և Բաքվում տեղի ունեցած ջարդերի արդյունքում: Փոփոխությունը չի արտացոլում նաև Ադրբեջանի կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտումները, ներառյալ Հայաստանի դեմ վերջին ագրեսիան: Կոմիտեն փոփոխությունների հետ կապված անհամաձայնություն էր հայտնել: 

1988-ի փետրվարի 26-29-ը, Ադրբեջանի իշխանությունների փաստացի աջակցությամբ և ԽՍՀՄ ղեկավարության լուռ գիտակցումով, հայերի զանգվածային ջարդեր տեղի ունեցան հայաբնակ Սումգայիթ քաղաքում (Ադրբեջանի ԽՍՀ), որի ընթացքում, ըստ պաշտոնական տվյալների, զոհվել է 32, վիրավորվել հարյուրավոր հայեր: Մի քանի օրվա ընթացքում Սումգայիթի 14 հազար հայ բնակիչները լքեցին քաղաքը:

1990-ի հունվարի 13-ից հունվարի 19-ը Ադրբեջանի իշխանությունները Բաքվում կազմակերպել և իրականացրել են հայ բնակչության զանգվածային ջարդեր: Մոտ մեկ քառորդ միլիոն տեղական հայերը ենթարկվել են բռնության և տեղահանության` իրենց պատկանելության պատճառով, ինչի արդյունքում Բաքվում հայ բնակչություն չի մնացել: Ինչպես վկայում են միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունները, ավելի քան 400 հայեր դարձել են բռնությունների զոհ: