2026-ի հունիսը պատմության ամենաշոգն է եղել Արևմտյան Եվրոպայում

2026 թվականի ամռան առաջին ամիսը դարձել է ամենատաքը Արևմտյան Եվրոպայի դիտարկումների պատմության մեջ և երկրորդը՝ ամբողջ աշխարհում:

Եվրոպական Copernicus Climate Change Service (C3S) կլիմայական ծառայության հրապարակած նոր զեկույցի համաձայն՝ 2026 թվականի հունիս ամիսը Արևմտյան Եվրոպայում դիտարկումների ողջ ընթացքում ճանաչվել է ամենաշոգը, իսկ համաշխարհային մակարդակով զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը։

Մասնագետների հաղորդմամբ՝ հունիսի երկրորդ կեսին Արևմտյան ու Կենտրոնական Եվրոպայի մեծ հատվածում մոլեգնել է անոմալ տապի ռեկորդային ալիք։ Մի շարք պետություններում թարմացվել են ինչպես ամսական, այնպես էլ բացարձակ ջերմաստիճանային ցուցանիշները, իսկ արտակարգ շոգ եղանակը հանգեցրել է բարձր ջերմաստիճանով պայմանավորված մահվան դեպքերի ավելացման։

Անոմալիայի հիմնական պատճառներից մեկը համաշխարհային օվկիանոսի մակերևույթի աննախադեպ բարձր ջերմաստիճանն է, որը հունիսին հասել է 20,86°C-ի։ Սա տվյալ ամսվա համար պատմական ամենաբարձր ցուցանիշն է, որը փոքր-ինչ գերազանցել է 2024 թվականի հունիսի ռեկորդը։

Ջերմաստիճանի առավել ուժգին աճ է արձանագրվել Միջերկրական ծովի արևմտյան մասում և Ատլանտյան օվկիանոսի ափամերձ գոտիներում։ Գիտնականները փաստում են նաև Խաղաղ օվկիանոսի հասարակածային շրջանում Էլ Նինյո երևույթի ակտիվացումը, ինչը լրացուցիչ խթան է հանդիսանում գլոբալ տաքացման համար։

Միջին տվյալներով՝ Արևմտյան Եվրոպայում օդի ջերմաստիճանը 1991–2020 թվականների կլիմայական նորմայից բարձր է եղել 3,06°C-ով, իսկ ընդհանուր մայրցամաքում նորման գերազանցվել է 1,78°C-ով։

Բացի անտանելի շոգից, Եվրոպայի մեծ մասում նկատվել է երաշտ։ Տեղումների անբավարարությունն ու հողի չորությունը մեծացրել են անտառային հրդեհների բռնկման ռիսկերը, հատկապես Պիրենեյան թերակղզում ու Ֆրանսիայի հարավային շրջաններում, ինչպես նաև սրել են երաշտի վտանգը մայրցամաքի արևելքում։

Copernicus-ի փորձագետների եզրակացությամբ՝ մայիսին սկզբնավորված, հունիսին շարունակված և հուլիսի սկզբին վերստին սաստկացած տապի ալիքների այս շարքը վկայում է այն մասին, որ կլիմայական փոփոխությունների հետևանքով արտակարգ ջերմաստիճանային երևույթները դառնում են ավելի հաճախակի ու ինտենսիվ։